„Bio is voor mij afval.“ Zulke slimme uitspraken hoor je vaak van mensen die de meestal duurdere variant van voeding niet willen kopen. Want vaak zijn luxeproducten zoals smartphones, kleding en vakanties belangrijker dan een hoogwaardige voeding.
Waarom biologische producten allesbehalve in de prullenbak thuishoren, leggen we uit in onze gids over biologische supplementen. We vertellen je wat deze ecologische producten bijzonder maakt en welke wetgeving er in Europa geldt. Daarnaast bespreken we waarom bio niet altijd duurzaam is en waar je bij de aankoop op moet letten.
Wat is bio?
Maar wat betekent „bio“ eigenlijk? Als we de term lezen, gaan we ervan uit dat de productie van de gemarkeerde producten op een natuurlijke manier heeft plaatsgevonden en dat er geen chemie zoals pesticiden en groeihormonen is gebruikt.
Maar wat betekent het bio-label nu precies wel en niet? Het probleem is dat er in veel sectoren geen duidelijke regels zijn. In de cosmetica-industrie vinden we vaak particuliere instanties die het „Bio-keurmerk“ voor een groenere uitstraling vermarkten. Eenduidige regels zijn er echter niet. In de voedingsmiddelenbranche is dat anders. Hier is de term bio wettelijk beschermd.
Biologische voeding is duidelijk gedefinieerd
De voorschriften voor biologische voeding zijn gelukkig heel streng. Voor het bio-keurmerk moeten de producten door een instantie gecontroleerd en gecertificeerd worden. Het label wordt alleen toegekend als de producent voldoet aan de EU-wetgeving voor biologische landbouw.
Deze richtlijnen bepalen welke gewasbeschermingsmiddelen, meststoffen en additieven zijn toegestaan. Daarnaast zijn er precieze regels over hoeveel dieren er op een bepaald oppervlak mogen leven en welk voer is toegestaan.
Conventionele producenten hebben veel meer vrijheid en mogen pesticiden gebruiken voor de bestrijding van plagen. Resten van deze chemicaliën vinden we zelfs na de oogst nog terug in ons eten.
„Het bio-keurmerk wordt alleen toegekend als de producent voldoet aan de EU-wetgeving voor biologische landbouw.“
De Environmental Working Group (EWG) bepaalt elk jaar de pesticide-vervuiling van de 47 populairste soorten groente en fruit. De „Dirty Dozen“ (het vuile dozijn) zijn de twaalf meest vervuilde voedingsmiddelen. Die kun je beter vermijden als ze niet biologisch zijn, en kies liever voor de bio-variant. In 2019 stonden deze drie producten bovenaan het „vuile“ podium:
- Plaats: Aardbeien
- Plaats: Spinazie
- Plaats: Boerenkool
Wie zijn producten koopt met het groene EU-bio of het zeshoekige Duitse bio-keurmerk, vermindert niet alleen de opname van giftige stoffen in het eigen lichaam, maar ondersteunt ook een duurzamere omgang met de natuur.
Biologische dierlijke producten hebben strengere eisen
Een belangrijke reden om vooral bij dierlijke producten zoals supplementen op het bio-keurmerk te letten, zijn de strengere regels voor het houden en behandelen van dieren dan bij standaardproducten. De verordening schrijft voor dat de huisvesting aan de behoeften van de dieren moet voldoen en dat ze toegang tot buiten moeten hebben.
Dieren mogen niet geïsoleerd van soortgenoten gehouden worden en de transportafstanden moeten zo kort mogelijk zijn. Daarnaast is het verboden om dieren te mesten met groeihormonen.
Tip: Ben je benieuwd hoe onze melkkoeien in Duitsland leven? Lees dan onze blogpost „Een koeienleven – Hoe leeft de „weidekoe“ in Duitsland?“
Bio betekent een diervriendelijkere veehouderij.
Waarom is dat belangrijk voor jou? Natuurlijk hebben koeien, varkens en kippen op een biologische boerderij een beter leven. De slechte leefomstandigheden van dieren in conventionele bedrijven zorgen ervoor dat ze vaak gestrest zijn, volgestopt worden met antibiotica en groeihormonen en extreem vet zijn.
Dat laatste zorgt ervoor dat we veel meer calorieën op ons bord krijgen, die direct op onze heupen belanden. En nadat we het goedkopere product hebben gegeten, komen de toegevoegde medicijnen en hormonen direct in ons lichaam terecht. De toevoegingen veranderen niet alleen de smaak en kwaliteit van het eten, maar kunnen ons op de lange termijn zelfs ziek maken.
Biologische supplementen: voor- en nadelen
Biologische supplementen hebben dezelfde voordelen als biologische voeding ten opzichte van hun concurrenten. De supplementen worden uit biologische producten geëxtraheerd en geconcentreerd. Bij niet-biologische alternatieven worden verontreinigingen en chemicaliën uit goedkoop geproduceerde grondstoffen niet weggefilterd.
Trouwens: Onze biologische melk komt van weidekoeien uit Duitsland. Bij de productie van onze Bio Whey komen er dus geen resten van antibiotica of stresshormonen in onze producten terecht.
Het nadeel is natuurlijk dat biologische supplementen duurder zijn dan standaardproducten. Bovendien zijn supplementen over het algemeen wat prijziger. Iedereen die zijn gezondheid met supplementen wil ondersteunen, moet zich daarom afvragen of hij dat zo goedkoop mogelijk of juist van hoge kwaliteit wil doen.
Duurzame biologische voeding – dit maakt het bijzonder
Inmiddels hebben klanten een zeker vertrouwen opgebouwd in het biologische keurmerk. Maar "bio" betekent niet automatisch "duurzaam".
Wil je ecologisch eten en duurzaam leven, let dan ook op het land van herkomst van het product. Op het bio-keurmerk vind je een aanwijzing of het om een product uit Duitse, EU- of niet-EU-landbouw gaat.
Biologische aardappelen kunnen ook uit Egypte komen en worden via het gelijkwaardigheidsakkoord in Europa als biologisch product aangeduid. Maar het waterverbruik in Egypte is veel hoger dan in Duitsland en de aardappel moet honderden kilometers over zee worden vervoerd.
Het product is wel biologisch, maar allesbehalve duurzaam. Bovendien kun je je afvragen waarom we aardappelen uit Egypte kopen als we er in Duitsland meer dan genoeg kunnen verbouwen.
Voedselwetgeving en controle – dit moet je echt weten
In 2005 kwamen fraudegevallen met biologische producten aan het licht. Conventionele bulkgoederen zoals suiker en granen werden simpelweg als "eco" omgelabeld. Om dit tegen te gaan, heeft de EU-Commissie de richtlijnen aangescherpt en vallen nu alle handelaren in biologische producten onder het controleproces.
Elk bedrijf dat in de EU handelt in biologische levensmiddelen, zoals handelsbedrijven of online aanbieders, moet zich registreren bij een controle-instantie en zich regelmatig laten controleren. Detailhandel is uitgezonderd, zolang de producten niet zelf worden bewerkt of buiten het bedrijf worden opgeslagen.
Biologische levensmiddelen vallen onder strenge eisen.
"Elk bedrijf dat in de EU handelt in biologische levensmiddelen, moet deelnemen aan het controleproces."
De EU-bio-keurmerk criteria
Wil een bedrijf het EU-bio-keurmerk voeren, dan moet het duidelijk gedefinieerde regels naleven. Hier vind je de belangrijkste:
- Geen genetisch gemodificeerde producten.
- Bij de verwerking zijn slechts 53 additieven toegestaan. Ter vergelijking: bij standaardproducten zijn dat er 316.
- Er mogen alleen biologische voedermiddelen worden gebruikt. Preventief gebruik van antibiotica is streng verboden.
- Dieren moeten diervriendelijk worden gehouden. Er geldt een maximum aantal dieren per hectare.
- Producten mogen niet behandeld worden met chemische of synthetische bestrijdings- of meststoffen.
Stappen naar het bio-keurmerk
Om het bio-keurmerk te krijgen, moet het bedrijf eerst contact opnemen met een controle-instantie in Duitsland. Het proces begint met het indienen van informatie over het bedrijf, de geproduceerde biologische producten en een beschrijving van het kwaliteitsmanagement.
Bij een controlebezoek wordt gecontroleerd of aan de bio-verordening wordt voldaan. Voldoet het bedrijf aan alle EU-voorschriften, dan geeft de bio-controle-instantie het bio-certificaat af.
Vertrouwen is goed, controle is beter
Wie het EU-bio-keurmerk heeft ontvangen, kan daar niet op blijven teren. Er volgen nog meer regelmatige controles waar bedrijven aan moeten voldoen. Minstens één keer per jaar worden ze gecontroleerd. Eén op de vijf controles gebeurt onaangekondigd.
Bij de jaarlijkse controle en eventueel ook bij steekproeven worden alle grondstofbestellingen, geproduceerde batches, de bio-certificering van leveranciers en uitgaande goederen gecontroleerd.
Bio gaat voor standaard
Bio is duurder, maar gezonder. Niet alleen voor het dierenwelzijn, maar ook in de behandeling en verwerking van levensmiddelen. Conventionele producten en supplementen kunnen besmet zijn met pesticiden en antibiotica. En die komen dan direct in ons lichaam terecht en maken ons ziek.
Wij raden daarom het gebruik van biologische producten aan voor een gezonde spiergroei. Orgainic.
Titelbeeld van Archie Binamira. Verdere afbeeldingen van Pixabay en CQF-Avocat.