Ontbijtboter die je huid glad maakt, yoghurt die je immuunsysteem versterkt, chocoladerepen die je slimmer maken en energiedrinks zonder welke mensen blijkbaar geen prestaties meer kunnen leveren. De winkels liggen vol met zogenaamd "functioneel voedsel" dat niet alleen lekker moet zijn, maar natuurlijk ook een extra voordeel belooft – althans volgens de marketingafdeling. Als je beter kijkt, zie je al die toevoegingen in het eten en mag je jezelf best afvragen – moet ik mijn lichaam echt al die E-nummers aandoen?
In dit artikel kijken we wat toevoegingen in voeding met je lichaam doen, waarom je ze beter kunt vermijden en wat gezonde voeding jou persoonlijk oplevert.
Wat zijn toevoegingen en waarom bestaan ze?
De voedingsindustrie heeft op veel fronten uitdagingen. De afgelopen decennia zijn er steeds hogere eisen gesteld aan het uiterlijk, de textuur en de smaak van voeding. De vicieuze cirkel van marketing en consumentengedrag speelt hierin een grote rol. Dit stimuleert de productie van vaak goedkopere, technisch vervaardigde kant-en-klaar producten.
Daarom worden er in de productie van voedingsmiddelen steeds weer nieuwe stoffen gebruikt om bepaalde eigenschappen te bereiken. De EU schrijft voor dat deze toevoegingen op de verpakking vermeld moeten worden. Hier komen de bekende "E-nummers" om de hoek kijken.
Het E-nummer onthult de ingrediënten.
Tot welke groep de toevoegingen behoren, zie je aan het driecijferige nummer. De actuele E-nummers-lijst bevat ongeveer 320 toevoegingen.
- E 100 – 199: Kleurstoffen
- E 200 – 299: Conserveermiddelen
- E 300 – 399: Antioxidanten
- E 400 – 499: Verdikkings- en bevochtigingsmiddelen
- E 500 – 599: Zuurteregelaars
- E 600 – 699: Smaakversterkers
- E 900 – 999: Zoetstoffen
Zijn toevoegingen in voeding slecht voor je lichaam?
Even los van het feit dat de mensheid duizenden jaren zonder kunstmatige toevoegingen heeft overleefd, zijn er nog meer redenen om toevoegingen in voeding te vermijden.
Alle voedingsmiddelen die in de EU verkocht worden, zijn streng gecontroleerd. Toch reageert iedereen anders op bepaalde stoffen en sommige toevoegingen worden ervan verdacht een negatieve invloed op het lichaam te hebben. Hier een paar voorbeelden van toevoegingen die je op de lange termijn beter kunt vermijden.
- E 407 Carrageen: Dit is een verdikkingsmiddel dat vaak in melk- en yoghurtproducten wordt gebruikt. Het zorgt voor een bepaalde stevigheid, maar kan ook de opname van kalium in het lichaam negatief beïnvloeden.
- E 620 Glutaminezuur: Vaak te vinden in kant-en-klaar maaltijden maar ook in de Chinese keuken, is een smaakversterker die bij sommige mensen allergieën kan uitlokken.
- E 951 Aspartaam: De zoetkracht is honderden keren sterker dan die van suiker en wordt daarom vaak als suikervervanger gebruikt. Helaas staat deze stof erom bekend de eetlust te stimuleren en is dus niet ideaal voor een dieet waarin vaak naar zulke producten wordt gegrepen.
Bovendien worden toevoegingen in voeding ervan verdacht bepaalde verslavingen te veroorzaken. Wetenschappelijk bewezen is dat nog niet, maar vergelijkbare effecten kent men ook van natuurlijke ingrediënten zoals suiker. Lang verhaal kort: we kunnen het erover eens zijn dat deze toevoegingen invloed hebben op ons lichaam. Dat brengt ons automatisch bij de vraag: wat is gezonde voeding eigenlijk?
Voeding zonder toevoegingen – gewoon natuurlijk
Voeding voorziet ons al sinds mensenheugenis van voedingsstoffen die ons alles geven wat ons lichaam nodig heeft. Ze leveren energie, ondersteunen groei en zijn belangrijk voor ons herstel en een sterk immuunsysteem. Als natuurlijke ingrediënten op de lange termijn steeds meer vervangen worden door kunstmatige, zal ook de gezondheid daar merkbaar onder lijden.
"Voeding voorziet ons al sinds mensenheugenis van voedingsstoffen die ons alles geven wat ons lichaam nodig heeft."
Als je de volgende keer door de supermarkt loopt en op de achterkant van de producten kijkt, zie je meteen de uitdaging van gezond eten. Of je nu op zoek bent naar sportvoeding, wilt afvallen of gewoon bewuster wilt eten, de keuze lijkt beperkt.
Het lijkt erop dat je voor gezonde voeding een plan en doorzettingsvermogen nodig hebt. Er zijn hiervoor een paar interessante benaderingen, zoals bijvoorbeeld het Paleo-dieet. Dit richt zich op voeding die uitsluitend natuurlijk is. Het Paleo-dieet of de Paleo-voeding dankt zijn naam aan het stenen tijdperk (Latijn: Paleolithicum) en is gebaseerd op het voedsel waarvan men wetenschappelijk vermoedt dat het toen beschikbaar was.
Hier wordt afgezien van technisch bewerkte producten en vooral gekozen voor vlees, vis, kruiden, noten, paddenstoelen, eieren en fruit. Deze manier van eten kun je vaak goed combineren met regionale producten en zo sla je meerdere vliegen in één klap: duurzamere keuzes, gezonder eten en een nieuwe ervaring in de keuken waar je enthousiast van wordt.
Voedingssupplementen – het kan ook natuurlijk
Wie een voedingsschema voor sporters of gewoon een dieetplan opstelt, worstelt vaak met de verhouding tussen eiwitten, koolhydraten en vetten. Het vereist een nauwkeurige afstemming van je voeding op jouw doelen en dagelijkse caloriebehoefte.
Toegeven, zonder hulpmiddelen is het vaak behoorlijk lastig om aan de benodigde dagelijkse hoeveelheden van de verschillende voedingsstoffen te komen. Je hebt vaak hoeveelheden vlees of peulvruchten nodig die je niet in een normaal gerecht kunt verwerken. Het resultaat is dan vaak een saaie kom eten die je met tegenzin opeet.
Helaas zijn er maar weinig voedingssupplementen die inzetten op regionale producten en tegelijk zonder toevoegingen zijn. Als je deze twee eigenschappen combineert, ontstaan er ineens heel nieuwe mogelijkheden voor een gevarieerde voeding en creativiteit in de keuken.
Tip: Recepten voor gezond eten met Orgainic Power vind je in onze Receptenblog. Je zult zien: je hebt geen toevoegingen nodig om het water in je mond te laten lopen.
Gezond eten is als je lichaam opgelucht ademhaalt
Je hebt vast zelf goede redenen om je met gezonde voeding bezig te houden. Toch willen we nog eens benadrukken dat eten zonder toevoegingen een positief effect heeft op je lichaam.
Gezonde voeding heeft al na een paar dagen een positief effect op je welzijn.
De darmflora bijvoorbeeld draagt aanzienlijk bij aan je welzijn. Die kan verstoord raken door overmatig gebruik van aspartaam en saccharine – beide kunstmatige zoetstoffen – en heeft weken nodig om zich bij gezonde voeding weer te herstellen.
Je smaak wordt vaak flink beïnvloed door kunstmatige toevoegingen in eten. Ze versterken de smaken vaak enorm, waardoor de pure versie van het voedsel flauw kan smaken. Als je een paar weken zonder toevoegingen eet, zul je merken dat de smaak van natuurlijke ingrediënten weer veel intenser wordt.
Ga de uitdaging aan – Gezond eten zonder toevoegingen
"Wat je eet heeft niets met lifestyle te maken, maar alles met gezondheid, vitaliteit en je welzijn."
Het genieten van natuurlijke voeding en het positieve effect op je lichaam merk je al na een paar dagen. Meer energie, betere prestaties en concentratie zijn bijwerkingen die laten zien dat voeding bepaalt hoe je je voelt. Je bewuste keuze om daarop te letten is helemaal juist. Wat je eet heeft niets met lifestyle te maken, maar alles met gezondheid, vitaliteit en je welzijn. Ga de uitdaging aan. Eet gezond en voel je goed in je vel.
Coverfoto door Anna Pelzer.